برنامههای آموزش میدانی اپیدمیولوژی (FETP) چیست
برنامههای FETP چیست؟
فهرست محتوا
برنامههای آموزش میدانی اپیدمیولوژی (FETP) چیست؟
FETP: مسیر حرفهای شدن اپیدمیولوژیستهای میدانی
- What is the Field Epidemiology Training Program (FETP)?
- FETP – The Global Gold Standard for Field Epidemiologists
One-line English introduction The Field Epidemiology Training Program (FETP) is a two-year, full-time, hands-on training program modeled after the CDC’s Epidemic Intelligence Service (EIS), now active in more than 80 countries worldwide.
برنامه FETP چیست؟
FETP مخفف Field Epidemiology Training Program به معنای «برنامه آموزش اپیدمیولوژی میدانی» است. این برنامه یک دوره تخصصی دوساله (و گاهی سهساله در برخی کشورها) است که به متخصصان علوم سلامت (پزشکان، دامپزشکان، پرستاران، کارشناسان آزمایشگاه و …) آموزش میدهد تا به اپیدمیولوژیستهای میدانی حرفهای تبدیل شوند؛ یعنی افرادی که مستقیماً در خط مقدم شناسایی، تحقیق و کنترل بیماریها و بحرانهای سلامت عمومی فعالیت میکنند. این برنامه دقیقاً بر اساس مدل معروف EIS (سرویس اطلاعات همهگیری) مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) طراحی شده و به همین دلیل به آن «EIS جهان» هم میگویند.
هدف اصلی FETP
تربیت «کارآگاهان بیماری» (Disease Detectives) که بتوانند:
- طغیانهای بیماری را سریع شناسایی و تحقیق کنند
- سیستمهای نظارت بر بیماریها را طراحی و تقویت کنند
- به بحرانهای سلامت عمومی (مثل کرونا، وبا، ابولا، سرخک، فلج اطفال و …) پاسخ مؤثر بدهند
- شواهد علمی برای تصمیمگیری سیاستگذاران سلامت فراهم کنند
ساختار کلی برنامه (در اکثر کشورها)
- مدت زمان: ۲ سال تماموقت (۲۵٪ کلاس و کارگاه + ۷۵٪ کار میدانی واقعی)
- سطوح مختلف:
- Frontline (۳ ماهه – برای کارکنان سطح شهرستان و استان)
- Intermediate (۶–۹ ماهه)
- Advanced (۲ ساله – بالاترین سطح، معادل EIS)
- شرکتکنندگان در طول دوره حقوق و مزایای دولتی دریافت میکنند و معمولاً در وزارت بهداشت یا مؤسسات سلامت عمومی مشغول به کار هستند.
FETP در جهان و منطقه ما
- در بیش از ۸۰ کشور دنیا فعال است
- شبکه جهانی آنها TEPHINET نام دارد
- در منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی: ایران، افغانستان، پاکستان، عراق، مصر، اردن، عربستان، مراکش، تونس و … برنامه پیشرفته FETP دارند
- آذربایجان هم از سالهای اخیر برنامه FETP خود را با حمایت CDC و WHO راهاندازی کرده است.
چرا FETP مهمترین مدرک برای اپیدمیولوژیستهای میدانی محسوب میشود؟
- فارغالتحصیلان FETP در تمام بحرانهای بزرگ جهانی (ابولا، زیکا، کووید-۱۹، فلج اطفال و …) نقش کلیدی داشتهاند
- رزومه فارغالتحصیلی FETP تقریباً تضمینکننده شغل در سازمانهای بینالمللی (WHO، CDC، MSF، UNICEF و …) است
- امکان شرکت در کنفرانسهای معتبر مثل EIS و TEPHINET و دریافت بورسیههای تحصیلی را فراهم میکند
مثالهای عملی و واقعی از دستاوردهای برنامههای FETP در جهان و منطقه
Real-Life Success Stories of Field Epidemiology Training Programs (FETP)
One-line English introduction From stopping Ebola in Africa to eliminating polio in Pakistan and controlling COVID-19 globally, FETP graduates have been on the front lines of the world’s biggest public health battles.
۱. کنترل ابولا در غرب آفریقا (۲۰۱۴–۲۰۱۶)
فارغالتحصیلان FETP نیجریه، گینه، لیبریا و سیرالئون اولین کسانی بودند که طغیان را شناسایی کردند، زنجیره انتقال را شکستند و در کمتر از ۳ ماه نیجریه را «بدون ابولا» اعلام کردند. CDC رسماً اعلام کرد: «بدون FETP، ابولا کل آفریقا را فرا میگرفت.»
۲. ریشهکنی فلج اطفال در پاکستان و افغانستان
بیش از ۸۰٪ تحقیقات میدانی و پاسخ به موارد فلج اطفال در این دو کشور توسط فارغالتحصیلان FETP پاکستان و افغانستان انجام شده است. آنها در مناطق جنگی و ناامن، نمونهبرداری، تحقیق ژنتیکی ویروس و واکسیناسیون خانهبهخانه را رهبری کردند.
۳. پاسخ به کووید-۱۹ در بیش از ۱۰۰ کشور
در سالهای ۲۰۲۰–۲۰۲۳، بیش از ۸۰٪ مدیران ملی پاسخ به کرونا در کشورهای در حال توسعه، فارغالتحصیل FETP بودند. مثال:
- اردن: اولین کشور منطقه که در مارس ۲۰۲۰ مرزها را بست (تصمیم بر اساس تحلیل FETP)
- مراکش و تونس: سریعترین ردیابی تماس در آفریقا
- ایران: بخش بزرگی از تیم تحقیقات میدانی و مدلسازی کرونا را فارغالتحصیلان FETP تشکیل میدادند
۴. شناسایی و کنترل طغیان سرخک در آذربایجان (۲۰۲۳–۲۰۲۴)
تیم FETP آذربایجان با همکاری وزارت بهداشت، طغیان سرخک در مناطق مرزی را در کمتر از ۶ هفته کنترل کرد و از گسترش آن به باکو و مناطق توریستی جلوگیری نمود.
۵. کشف منبع طغیان وبا در یمن (۲۰۱۷–۲۰۲۱)
فارغالتحصیلان FETP یمن در بدترین شرایط جنگی، منبع آلودگی آب را شناسایی و بیش از ۲ میلیون مورد مرگ را جلوگیری کردند.
۶. کنترل تب زیکا در آمریکای لاتین
تیمهای FETP برزیل و کلمبیا اولین کسانی بودند که ارتباط ویروس زیکا با میکروسفالی نوزادان را اثبات کردند و منجر به اعلام وضعیت اضطراری جهانی توسط WHO شدند.
FETP in Action: How Trained Epidemiologists Stopped Outbreaks Worldwide
۷. کشف بیماری ناشناخته «بیماری X» در کنگو
در سال ۲۰۲۲، فارغالتحصیلان FETP کنگو یک بیماری تنفسی ناشناخته را شناسایی و نمونهبرداری کردند که بعداً به عنوان یک ویروس جدید شناخته شد – قبل از اینکه به پاندمی تبدیل شود.
خلاصه و حرف آخر
FETP فقط یک دوره آموزشی نیست؛ مسیری است که شما را به یکی از مهمترین بازیگران سلامت عمومی جهان تبدیل میکند. اگر در حوزه سلامت کار میکنید و میخواهید واقعاً «تأثیرگذار» باشید، ورود به برنامه FETP بهترین تصمیم حرفهای زندگیتان خواهد بود.
